Persbericht10 september 2008
Speelgoedkastelen uit grootvaders tijd
Heuse ridderburchten, een kasteelboerderij maar ook paleisachtige bouwwerken. Het zijn een paar voorbeelden van de twintig speelgoedkastelen die getoond worden in de tentoonstelling Speelgoedkastelen uit grootvaders tijd.
De expositie is van 10september tot en met 26 oktober te zien in het Gemeentemuseum Helmond.
De speelgoedkastelen, waarvan de oudsten maar liefst dateren uit ongeveer 1885, dienden vroeger als speelgoed voor kinderen van rijke huize. De meeste zijn gemaakt van hout. Ze werden daarna beschilderd of beplakt met bedrukt papier.

Ze zijn allen gemaakt in Thüringen en Saksen in Duitsland. In deze streken bestond een traditie op het gebied van het maken van speelgoed. Zo maakten boeren speelgoed als een vorm van huisarbeid op momenten dat ze niet op het land konden werken. Daarnaast werden bijproducten - die vrijkwamen bij de locale ertswinning - gebruikt als bindmiddelen voor de verf van het speelgoed. Toen in de loop van de 19e eeuw de winning van erts achteruitging, zochten ook de mijnarbeiders naar een andere bron van inkomsten. Ze gingen onder meer thuis speelgoed maken. Het hele gezin moest daarbij helpen. Sommige gezinnen startten uiteindelijk een eigen fabriek. In de tentoonstelling zijn kastelen te zien die gemaakt zijn bij de volgende Duitse fabrieken: Oehme, Moritz Gottschalk en Albin Schönherr. Ook worden er enkele kastelen tentoongesteld die in de eerste helft van de vorige eeuw gebruikt werden als decoratiemateriaal in bijvoorbeeld de etalage van speelgoedwinkels. Zij dienden om speelgoedridders, -kanonnen en ander riddergoed op sfeervolle wijze te tonen.

Prenten
Naast de hele oude kastelen, zijn er een paar te zien van een jongere datum, zoals die van Lego. En ook Duplo-ridders ontbreken niet. De tentoonstelling wordt aangevuld met prenten, tekeningen en voorwerpen uit de eigen collecties Mens en Werk en Stadshistorie. Zo is er te zien hoe de Duitse thuiswerkers het speelgoed vroeger maakten en zijn er oude afbeeldingen van het Kasteel van Helmond. Ditzelfde kasteel, waarin nu het Gemeentemuseum Helmond gevestigd is, is als maquette te zien. Kinderen mogen in de expositie een blokken kasteel bouwen en ze kunnen verschillende boeken inkijken of lezen die over ridders, prinsessen en kastelen gaan.
VEOS
De speelgoedkastelen zijn eigendom van Jan Mulder. Hij is actief binnen de Vereniging van Expositie Ouderwets Speelgoed (VEOS). Deze vereniging bestaat sinds 1977 en exposeert haar verzamelingen permanent in de Toygallery, een speelgoedmuseum in Brummen.
10 september t/m 26 oktober 2008
Gemeentemuseum Helmond,
locatie kasteel
















